Deepfake là gì? 3 dấu hiệu nhận biết cuộc gọi video lừa đảo

Thời gian gần đây, hình thức lừa đảo bằng công nghệ Deepfake đang gia tăng chóng mặt. Kẻ gian sử dụng AI để ghép khuôn mặt và giọng nói của người thân, bạn bè nạn nhân vào các cuộc gọi video nhằm mục đích vay tiền hoặc đánh cắp thông tin. Hiểu rõ cơ chế và cách nhận biết là biện pháp phòng vệ tốt nhất hiện nay.

1. Deepfake hoạt động như thế nào?

Deepfake là sự kết hợp giữa "Deep learning" (Học sâu) và "Fake" (Giả mạo). Công nghệ này quét hàng ngàn bức ảnh và video của một người thật để học các đường nét khuôn mặt, biểu cảm và cử động cơ miệng. Sau đó, nó ghép khuôn mặt này vào một cơ thể khác trong video với độ chân thực rất cao.

2. 3 dấu hiệu nhận biết cuộc gọi lừa đảo Deepfake

Dù tinh vi đến đâu, công nghệ hiện tại vẫn còn những hạn chế kỹ thuật. Bạn có thể phát hiện qua các điểm sau:

Chuyển động mắt thiếu tự nhiên

Đây là điểm yếu lớn nhất của AI. Trong video giả mạo, nhân vật thường ít chớp mắt, hoặc chớp mắt không đồng bộ. Ánh mắt thường vô hồn và hướng nhìn không tập trung vào camera.

Lỗi hiển thị khuôn mặt khi quay nghiêng

Khi nhân vật trong video quay mặt sang trái hoặc phải, hoặc khi họ đưa tay lên che mặt, phần mềm Deepfake thường bị lỗi, gây ra hiện tượng nhòe hình, biến dạng hoặc xuất hiện các mảng màu lạ ở vùng viền khuôn mặt và cổ.

Chất lượng âm thanh và hình ảnh không đồng bộ

Kẻ lừa đảo thường cố tình làm cho đường truyền mạng có vẻ chập chờn, hình ảnh mờ ảo để che giấu các khuyết điểm của Deepfake. Ngoài ra, giọng nói có thể nghe hơi máy móc, ngắt quãng hoặc khẩu hình miệng không khớp với lời nói.

3. Cần làm gì khi nghi ngờ?

• Ngắt cuộc gọi và gọi lại: Nếu nhận được yêu cầu chuyển tiền qua video call, hãy tắt máy và gọi lại bằng số điện thoại thông thường để xác minh.
• Hỏi những câu hỏi cá nhân: Hỏi những thông tin chỉ có hai người biết để kiểm tra thân phận người gọi.
• Tuyệt đối không chuyển tiền: Không chuyển tiền vào các tài khoản lạ, kể cả khi tên tài khoản trùng với tên người thân (do kẻ gian có thể dùng giấy tờ giả để mở tài khoản).

Công nghệ sinh ra để phục vụ con người, nhưng nó cũng là con dao hai lưỡi. Sự cảnh giác của người dùng chính là bức tường lửa an toàn nhất trước các thủ đoạn lừa đảo công nghệ cao.